เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา จาเร็ด ไอซักมัน ผู้อำนวยการองค์การนาซา (NASA) ได้ประกาศปรับเปลี่ยนกลยุทธ์ครั้งสำคัญของ โครงการอาร์เทมิส (Artemis) ซึ่งเป็นภารกิจหลักในการพามนุษย์กลับสู่ดวงจันทร์ โดยเน้นการเพิ่มความถี่ในการปล่อยจรวดให้ใกล้เคียงกับยุคอะพอลโล ที่มีการส่งภารกิจแทบทุกปีหรือมากกว่านั้น เพื่อความต่อเนื่องของโครงการ
จรวดเอสแอลเอสในภารกิจอาร์เทมิส 2 ระหว่างการซ่อมแซมปัญหาฮีเลียมในโรงเก็บ (จาก NASA/Cory Huston)
ขณะนี้ภารกิจ อาร์เทมิส 2 อยู่ระหว่างการเตรียมความพร้อมหลังจากพบปัญหาด้านระบบฮีเลียมในจรวด SLS โดยคาดว่าจะสามารถส่งลูกเรือไปอ้อมดวงจันทร์ได้ในวันที่ 2 เมษายน 2569 นี้ ซึ่งยังคงยึดตามแผนเดิมคือการใช้ยานโอไรอันและจรวด SLS Block 1
การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญที่สุดเกิดขึ้นในภารกิจถัดไป:
อาร์เทมิส 3: จากเดิมที่เป็นภารกิจลงจอดบนดวงจันทร์ จะถูกปรับให้เป็นเพียงการ ทดสอบระบบในวงโคจรโลก โดยจะเน้นการทดสอบเชื่อมต่อยาน HLS (ของ SpaceX) ยาน Blue Moon (ของ Blue Origin) และทดสอบชุดอวกาศรุ่นใหม่ AxEMU ของ Axiom Space
อาร์เทมิส 4: จะรับหน้าที่เป็นภารกิจแรกที่จะส่งมนุษย์ลงจอดบนพื้นผิวดวงจันทร์แทน โดยตั้งเป้าไว้ในปี 2571
ชุดแอกซ์อีเอ็มยู (AxEMU) ชุดอวกาศสำหรับลูกเรือในโครงการอาร์เทมิส ออกแบบโดยแอกเซียมสเปซ (จาก KBR/Axiom Space)
ในด้านเทคโนโลยี นาซาตัดสินใจยกเลิกการพัฒนา SLS Block 1B รวมถึงจรวดตอนที่สองรุ่น EUS (Exploration Upper Stage) ของโบอิ้ง โดยจะเปลี่ยนไปใช้จรวด Centaur V ของบริษัท ULA ทำหน้าที่เป็นจรวดตอนที่สองแทน ซึ่งการตัดสินใจครั้งนี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อขีดความสามารถในการบรรทุกสัมภาระหนัก
ผังแสดงขั้นตอนของภารกิจอาร์เทมิส 1-3 (จาก NASA)
ประเด็นที่น่าจับตาที่สุดคือการ “ไม่เอ่ยถึง” ลูนาร์เกตเวย์ (Lunar Gateway) ในแถลงการณ์ครั้งล่าสุด ซึ่งเดิมทีสถานีอวกาศแห่งนี้ถูกวางตัวเป็นหัวใจสำคัญของโครงการในระยะยาว แต่เมื่อไม่มีจรวดพลังสูงอย่าง SLS Block 1B นาซาก็จะไม่มีพาหนะที่มีกำลังมากพอในการขนส่งโมดูลขนาดใหญ่ไปยังวงโคจรดวงจันทร์
นักวิเคราะห์มองว่ามีความเป็นไปได้สูงที่นาซาอาจ ยกเลิกการสร้างสถานีเกตเวย์ และหันไปดัดแปลงโมดูลที่กำลังก่อสร้างอยู่ ให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของฐานที่มั่นบนพื้นผิวดวงจันทร์แทน เพื่อไม่ให้งบประมาณที่ลงทุนไปเสียเปล่า
สถานีเกตเวย์ สถานีอวกาศที่โคจรรอบดวงจันทร์ ตามจินตนาการของศิลปิน (จาก NASA)
อาร์เทมิส 2 (เม.ย. 2569): มนุษย์ไปอ้อมดวงจันทร์ (SLS Block 1)
อาร์เทมิส 3: ทดสอบการเชื่อมต่อยานลงจอดและชุดอวกาศในวงโคจรโลก
อาร์เทมิส 4 (2571): มนุษย์ลงจอดบนดวงจันทร์ครั้งแรกในรอบหลายทศวรรษ (ใช้ยาน HLS)
อาร์เทมิส 5 (2571): ส่งมนุษย์ลงจอดต่อเนื่อง (พิจารณาใช้ยาน Blue Moon)
การปรับแผนครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของนาซาในการบริหารจัดการทรัพยากรและเวลา เพื่อให้เป้าหมายการเหยียบดวงจันทร์เกิดขึ้นได้จริงและถี่ขึ้น ภายใต้ข้อจำกัดด้านงบประมาณและเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไป
credit: https://thaiastro.nectec.or.th