Categories: Astronomy

ดาวฤกษ์หรี่แสงจากวงแหวนยักษ์บดบัง

นักดาราศาสตร์ทั่วโลกกำลังให้ความสนใจกับปรากฏการณ์ประหลาดที่เกิดขึ้นกับ ASASSN-24fw ดาวฤกษ์ที่มีขนาดใหญ่กว่าดวงอาทิตย์ราว 2 เท่า ซึ่งตั้งอยู่ห่างออกไป 3,200 ปีแสงในกลุ่มดาวยูนิคอร์น หลังจากพบว่าดาวที่เคยมีความสว่างคงที่ดวงนี้ กลับหรี่แสงลงอย่างรุนแรงและยาวนานเป็นประวัติการณ์

แผนผังแสดงขนาดเปรียบเทียบของดาวแคระน้ำตาลกับโลก ดาวพฤหัสบดี ดาวฤกษ์มวลต่ำ และดวงอาทิตย์

 

สถิติการหรี่แสงที่ยาวนานที่สุด

เหตุการณ์นี้เริ่มขึ้นในช่วงปลายปี 2567 เมื่อดาว ASASSN-24fw หรี่แสงลงต่อเนื่องยาวนานถึง 200 วัน และสูญเสียความสว่างไปมากถึง 97% ซึ่งถือเป็นการหรี่แสงของดาวฤกษ์ที่รุนแรงและยาวนานที่สุดครั้งหนึ่งเท่าที่เคยมีการบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ดาราศาสตร์

งานวิจัยล่าสุดที่ตีพิมพ์ในวารสาร Monthly Notices of the Royal Astronomical Society เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2569 เสนอทฤษฎีว่า สาเหตุของการมืดดับนี้เกิดจาก “วงแหวนฝุ่นขนาดยักษ์” ที่มีรัศมีกว้างถึง 26 ล้านกิโลเมตร (เทียบเท่ากับครึ่งหนึ่งของระยะห่างจากดวงอาทิตย์ไปถึงดาวพุธ) เคลื่อนที่เข้ามาบดบังแสงจากดาวดวงนี้ไว้

ภาพแสดงการหรี่แสงของดาวฤกษ์ที่เกิดจากวัตถุมีวงแหวนขนาดใหญ่บดบัง ซึ่งอาจเป็นสาเหตุที่ทำให้ดาวอัสแซสซิน-24 เอฟดับเบิลยู (ASASSN-24fw) หรี่แสงไป

 

วัตถุปริศนาใต้เงาวงแหวน: ดาวเคราะห์ยักษ์ หรือ ดาวแคระน้ำตาล?

คำถามสำคัญคือวงแหวนขนาดมหึมานี้ล้อมรอบวัตถุชนิดใด จากการวิเคราะห์มวลและสเปกตรัมพบว่า วัตถุที่เป็นแกนกลางมีมวลมากกว่าดาวพฤหัสบดี 13-80 เท่า ซึ่งบ่งชี้ว่ามันน่าจะเป็น “ดาวแคระน้ำตาล” (Brown Dwarf) วัตถุกึ่งดาวฤกษ์ที่มีมวลไม่มากพอจะเกิดปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชันแบบปกติ แต่ส่องสว่างด้วยการหลอมดิวทีเรียมแทน

ภาพในจินตนาการของศิลปิน แสดงดาวอัสแซสซิน-24 เอฟดับเบิลยู (ASASSN-24fw) หลังจากการบังผ่านพ้นไป ดาวดวงนี้มีจานฝุ่นที่คาดว่าเกิดจากการชนกันเองของดาวเคราะห์ วัตถุที่มาบดบังที่มีวงแหวนขนาดยักษ์อยู่ทางล่างขวาของภาพ ดาวแคระแดงที่เป็นดาวสหายของดาว อัสแซสซิน-24 เอฟดับเบิลยู อยู่ทางล่างซ้ายย (จาก S. Shah et al./ Royal Astronomical Society (CC BY 4.0).)

 

ความผิดปกติซ้อนความผิดปกติ

นอกจากวัตถุที่มาบดบังจะมีวงแหวนแล้ว ข้อมูลยังเผยให้เห็นว่าตัวดาว ASASSN-24fw เองก็มีวงแหวนฝุ่นล้อมรอบอยู่ด้วยเช่นกัน ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าประหลาดใจอย่างยิ่ง เพราะโดยปกติวงแหวนฝุ่นที่เกิดจากการชนกันของดาวเคราะห์มักพบรอบดาวฤกษ์อายุน้อยเท่านั้น แต่ ASASSN-24fw มีอายุขัยนับพันล้านปีแล้ว การที่ยังมีวงแหวนหลงเหลืออยู่จึงเป็นสิ่งที่นักวิทยาศาสตร์ต้องเร่งหาคำตอบ

การเฝ้าระวังในอนาคต

หากทฤษฎีเรื่องวงแหวนบดบังเป็นจริง นักดาราศาสตร์คาดการณ์ว่าปรากฏการณ์นี้จะเกิดขึ้นซ้ำอีกครั้ง (Double Transit) ในอีกประมาณ 42-43 ปีข้างหน้า

ในระหว่างนี้ ทีมวิจัยนานาชาติยังคงเดินหน้าสำรวจดาว ASASSN-24fw อย่างต่อเนื่อง เพื่อเก็บข้อมูลด้านอุณหภูมิ องค์ประกอบทางเคมี และวิวัฒนาการ โดยมีความพยายามที่จะขอใช้กล้องโทรทรรศน์ประสิทธิภาพสูงอย่าง VLT (Very Large Telescope) ในชิลี และกล้องโทรทรรศน์อวกาศ เจมส์ เว็บบ์ (JWST) เพื่อเจาะลึกความลับของระบบดาวสุดพิศวงนี้ต่อไป

 

credit: https://thaiastro.nectec.or.th

Spread the love
lysithea.goals

Recent Posts

ทราย สก็อต” ส่งต่อ Passion รักทะเลผ่าน CATHY DOLL การันตีมาตรฐานสากลเปิดตัวกันแดด Mineral 100%

“ทราย สก็อต” ส่งต่อ Passion รักทะเลผ่าน CATHY DOLL การันตีมาตรฐานสากลเปิดตัวกันแดด Mineral 100%เป็นมิตรต่อปะการัง ตอบโจทย์คนรักผิวและสายลุยกลางแจ้ง CATHY DOLL แบรนด์บิวตี้ชั้นนำระดับประเทศ สร้างปรากฏการณ์ใหม่แห่งการดูแลผิวและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม…

1 week ago

เมื่อสมองกลลงสู่ซิลิคอน: ส่องเบื้องหลังชิป ASIC 5nm จาก Waymo และจุดเริ่มยุคบุกเบิก Robotaxi ในยุโรป

         นับเป็นหมุดหมายครั้งสำคัญเมื่อศึกแย่งชิงความเหนือชั้นในระบบยานยนต์ไร้คนขับ (Autonomous Driving) ไม่ได้เฉือนชนะกันแค่เรื่องความแม่นยำของโมเดล AI อีกต่อไป แต่ได้ดิ่งลึกลงไปถึง "ระดับการออกแบบฮาร์ดแวร์ซิลิคอน" (Custom Silicon) ล่าสุด Waymo (บริษัทพัฒนารถยนต์ไร้คนขับในเครือ Alphabet) ได้เปิดตัวสถาปัตยกรรมชิประดับประมวลผลเฉพาะทาง…

2 weeks ago

เมื่อ AI ได้ “ร่างกาย”: เจาะลึกโปรโตคอล MHS และจุดเปลี่ยนจากการคุมซอฟต์แวร์สู่การยึดครองโลกกายภาพ (Physical AI)

         ตลอดหลายปีที่ผ่านมา ภาพจำของปัญญาประดิษฐ์ (AI) คือสติปัญญาที่สิงสถิตอยู่ในหน้าจอคอมพิวเตอร์ คอยเขียนโค้ด แปลภาษา หรือแต่งภาพ แต่ก้าวสำคัญล่าสุดในวงการเทคโนโลยีระบุว่า "ขอบเขตการทำงานของ AI บนโลกดิจิทัลได้ถูกทำลายลงแล้ว" เมื่อค่ายยักษ์ใหญ่อย่าง Anthropic ได้เปิดตัวมาตรฐานใหม่ที่มีชื่อว่า "Model…

2 weeks ago

ราคาทองวันนี้ 29 ก.ย. 69 เวลา 09:04 น.

         ตลาดทองคำในประเทศช่วงเช้าวันนี้เปิดตลาดปรับตัวบวกขึ้นจากราคาปิดวันก่อนหน้า โดยสมาคมค้าทองคำประกาศราคาครั้งที่ 1 เมื่อเวลา 09:04 น. ปรับขึ้นทันที 250 บาท ส่งผลให้ราคาทองคำแท่งขายออกขยับขึ้นมาเคลื่อนไหวทรงตัวประคองฐานอยู่ที่ระดับ 67,800 บาท ท่ามกลางการฟื้นตัวของราคาทองคำตลาดโลก (Gold Spot)…

2 weeks ago

ราคาทองวันนี้ 25 ก.ย. 69 เวลา 09:06 น.

         ตลาดทองคำในประเทศช่วงเช้าวันนี้เปิดตลาดปรับตัวบวกขึ้นอย่างโดดเด่นจากราคาปิดวันก่อนหน้า โดยสมาคมค้าทองคำประกาศราคาครั้งที่ 1 เมื่อเวลา 09:06 น. ปรับขึ้นทันที 400 บาท ส่งผลให้ราคาทองคำแท่งขายออกพุ่งกลับขึ้นมาเคลื่อนไหวทรงตัวประคองฐานอยู่ที่ระดับ 67,900 บาท ท่ามกลางการรีบาวด์ฟื้นตัวของราคาทองคำตลาดโลก (Gold Spot)…

3 weeks ago

ราคาทองวันนี้ 17 ก.ย. 69 เวลา 14:00 น.

         ตลาดทองคำในประเทศช่วงครึ่งวันเช้าจนถึงช่วงบ่ายวันนี้ยังคงมีความผันผวนอย่างต่อเนื่อง โดยสมาคมค้าทองคำได้รายงานการปรับป้ายเปลี่ยนราคาถึบถึง 19 ครั้ง ก่อนที่จะเข้าสู่เวลา 14:00 น. สำหรับภาพรวมสถานการณ์ล่าสุดคือ การประกาศครั้งที่ 19 เมื่อเวลา 13:58 น. ซึ่งราคาเริ่มกระเตื้องรีบาวด์กลับขึ้นมาประคองฐานทรงตัวอยู่ที่ระดับ 68,050…

4 weeks ago