ภารกิจ STORIE เพื่อศึกษา “กระแสวงแหวน” (Ring Current) ของโลก
ภารกิจ STORIE คืออะไร?
STORIE ย่อมาจาก Storm Time O+ Ring current Imaging Evolution เป็นภารกิจใหม่ของ NASA ที่ออกแบบมาเพื่อศึกษา “กระแสวงแหวน” (Ring Current) ซึ่งเป็นฝูงอนุภาคที่มีประจุไฟฟ้าล่องลอยอยู่รอบโลกในลักษณะรูปทรงโดนัทที่มองไม่เห็น
ประเด็นสำคัญของภารกิจ:
การติดตั้งบนสถานีอวกาศ (ISS): STORIE จะถูกส่งขึ้นไปกับภารกิจขนส่งเสบียงของ SpaceX ในเดือนพฤษภาคม 2026 เพื่อนำไปติดตั้งที่ด้านนอกของสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) ซึ่งจะทำให้ได้มุมมองแบบ “มองจากข้างในออกไปข้างนอก” (Inside-out view)
ความสำคัญของกระแสวงแหวน
- กระแสวงแหวนนี้ส่งผลต่อ สภาพอวกาศ (Space Weather) ซึ่งสามารถรบกวนเทคโนโลยีบนโลก เช่น ระบบดาวเทียม โครงข่ายไฟฟ้า และท่อส่งน้ำมัน
- มันทับซ้อนกับ “แถบการแผ่รังสีแวนอัลเลน” (Van Allen radiation belts) แต่ประกอบด้วยอนุภาคที่มีพลังงานต่ำกว่า
- ในบริเวณนี้ อนุภาคประจุบวกและลบจะไหลสวนทางกัน ทำให้เกิดกระแสไฟฟ้าที่ส่งผลต่อสนามแม่เหล็กโลก
การไขปริศนาที่มาของอนุภาค: นักวิทยาศาสตร์ต้องการทราบว่าอนุภาคในกระแสวงแหวนนี้มาจากไหน ระหว่าง:
ลมสุริยะ (Solar Wind): กระแสอนุภาคจากดวงอาทิตย์
ชั้นบรรยากาศโลก: อนุภาคที่หลุดลอยขึ้นไปจากโลกเอง
เน้นตรวจจับออกซิเจน (O+): เครื่องมือของ STORIE จะเน้นตรวจจับอะตอมของ ออกซิเจนที่มีประจุ (O+) เพราะหากพบออกซิเจนจำนวนมาก จะเป็นข้อพิสูจน์ว่ากระแสวงแหวนนี้ได้รับอนุภาคมาจากชั้นบรรยากาศของโลกเป็นหลัก ไม่ใช่จากดวงอาทิตย์
เทคโนโลยีการตรวจจับ: เนื่องจากอนุภาคเหล่านี้มองไม่เห็น STORIE จึงจะใช้วิธีตรวจจับ Energetic Neutral Atoms (ENAs) หรืออะตอมที่เป็นกลางซึ่งเกิดจากการที่อนุภาคที่มีประจุไปแย่งชิงอิเล็กตรอนจากชั้นบรรยากาศชั้นนอก (Exosphere) จนกลายเป็นกลางและหลุดออกมา ทำให้เครื่องมือสามารถวัดความเร็วและทิศทางเพื่อสร้างภาพของกระแสวงแหวนได้
ภารกิจนี้จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจว่ากระแสวงแหวนขยายตัวและหดตัวได้อย่างไร รวมถึงวิธีที่มันถ่ายโอนพลังงานมายังชั้นบรรยากาศชั้นบนของโลก ซึ่งจะช่วยให้เราสามารถพยากรณ์และป้องกันอันตรายจากพายุสุริยะที่มีต่อเทคโนโลยีบนโลกได้แม่นยำขึ้น
credit: https://science.nasa.gov/