กล้องโทรทรรศน์อวกาศ Euclid ขององค์การอวกาศยุโรป (ESA) ได้สร้างปรากฏการณ์ครั้งใหญ่ในวงการดาราศาสตร์ก้าวล้ำไปอีกขั้น หลังจากส่องสำรวจห้วงอวกาศลึก และค้นพบ “เควซาร์” (Quasar) ยุคโบราณพร้อมกันถึง 31 แห่ง ซึ่งนับเป็นการค้นพบกลุ่มนิวเคลียสแกนกลางกาแลกซีที่ทรงพลังที่สุดในยุคปฐมกาลในจำนวนที่มากที่สุดเท่าที่เคยมีมา
ประตูสู่อดีตเมื่อเอกภพมีอายุเพียง 5%
ในบรรดาเควซาร์ที่ถูกค้นพบทั้งหมด มี 12 แห่งที่ตั้งอยู่ในช่วงค่าการเลื่อนทางแดง (Redshift) ตั้งแต่ 7 ขึ้นไป ซึ่งหมายความว่าแสงของพวกมันเดินทางผ่านอวกาศอันยาวนานกว่า 13,000 ล้านปีเพื่อมาถึงกล้องตรวจวัด และในจำนวนนี้ มี 2 แห่งที่ทำลายสถิติเควซาร์ที่ห่างไกลที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยสังเกตการณ์ได้ (รหัส EUCL J172902.75+641018.1 และ EUCL J125308.55+705432.3)
แสงจากเควซาร์ทั้งสองดวงเปล่งออกมาในช่วงเวลาที่เอกภพมีอายุเพียง 670 ล้านปี หลังเหตุการณ์บิ๊กแบง (Big Bang) หรือคิดเป็นเพียงประมาณ 5% ของอายุเอกภพในปัจจุบันเท่านั้น
ปริศนา “สัตว์ประหลาดจักรวาล” ที่เติบโตเร็วเกินคาด
เควซาร์คือ กิจกรรมอันโชติช่วงระดับมหาศาล เกิดขึ้นเมื่อแก๊สและฝุ่นละอองมหาศาลตกลงสู่ “หลุมดำมวลสารมหาศาล” (Supermassive Black Hole) ที่ใจกลางกาแลกซีด้วยแรงดึงดูดอันมหาศาล ปล่อยพลังงานสว่างไสวมากกว่าดาวอาทิตย์นับล้านล้านดวงรวมกัน
อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากการค้นพบของ Euclid กลับสร้างความประหลาดใจและปริศนาชิ้นใหญ่แก่ทีมนักแอสโตรฟิสิกส์:
- ขนาดมวลที่มหาศาล: หลุมดำที่เป็นแกนกลางของเควซาร์เหล่านี้บางแห่งมีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์ถึง 1,000 ล้านเท่า
- เวลาที่ไม่สอดคล้อง: ในช่วงแรกของเอกภพ (ไม่ถึง 1,000 ล้านปีแรก) สสารไม่ควรรวมตัวและกระจุกตัวจนสร้างหลุมดำขนาดใหญ่ยักษ์เช่นนี้ได้รวดเร็วขนาดนั้น
- การเปลี่ยนผ่านทฤษฎี: การค้นพบพร้อมกัน 31 แห่งในคราวเดียว เปลี่ยนการศึกษาหลุมดำปฐมกาลจากการสุ่มพบ “ตัวประหลาดเฉพาะดวง” ไปสู่การศึกษา “สำมะโนประชากรเชิงสถิติ” (Census) ที่ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์มองเห็นภาพการเติบโตของโครงสร้างจักรวาลในยุคแรกเริ่มได้ชัดเจนที่สุด
ทำไมต้องเป็น Euclid?
เดิมทีกล้องอวกาศ Euclid ถูกออกแบบมาเพื่อภารกิจหลักคือการทำแผนที่ 3 มิติเพื่อศึกษาสสารมืด (Dark Matter) และพลังงานมืด (Dark Energy) แต่ด้วยศักยภาพในการถ่ายภาพมุมกว้าง (Wide-field view) ที่มีความคมชัดสูง ทำให้ Euclid สามารถสแกนและค้นพบเควซาร์โบราณที่ส่องแสงริบรี่และหายากได้อย่างรวดเร็ว
ในอดีต วงการดาราศาสตร์ต้องใช้เวลาร่วมทศวรรษเพื่อค้นหาเควซาร์ที่ Redshift มากกว่า 7 ให้ได้เพียงสิบกว่าแห่ง แต่ Euclid กลับรวบรวมข้อมูลและมากกว่านั้นได้ในระยะเวลาการทำงานไม่ถึงสองปี – Daming Yang หัวหน้าทีมนิจัยจากมหาวิทยาลัยไลเดน (Leiden University)
แหล่งข้อมูลอ้างอิง (Sources)
- European Space Agency (ESA): Euclid spots dozens of quasars in the early universe (Published July 6, 2026)
- NASA Science: ESA’s Euclid Space Telescope Finds Universe’s Most Ancient Quasars (Published July 6, 2026)
- Astronomy & Astrophysics (Journal): Da-Ming Yang et al., “Euclid: Discovery of 31 new quasars at 6.6 < z < 7.8” (July 2026)
- Subaru Telescope / National Astronomical Observatory of Japan (NAOJ): Discovery of the Most Ancient Supermassive Black Holes at Cosmic Dawn (July 6, 2026)